Logo Trà Sen Tây Hồ Khải Loan
Văn hóa Tràng An • Đọc 6 phút

Nghệ thuật ướp và thưởng thức trà sen Tây Hồ đúng điệu người Tràng An

“Trà sen Tây Hồ không dành cho những kẻ vội vã. Người Hà Nội xưa đón một chén trà thơm như đón nhận tấm chân tình của đất trời, chắt lọc từ hương sen Bách Diệp Đầm Ao Chùa hòa cùng sương sớm trên từng cánh hoa.”

person

Khải Loan

Đầm Ao Chùa, Quảng An • Đăng ngày 15/05/2025
Bàn trà cổ điển Hà Nội buổi sớm

Bàn trà cổ điển với chén sứ men lam và đóa trà sen Bách Diệp ngập tràn sương sớm bên đầm Ao Chùa Quảng An.

1. Đầm Ao Chùa & Hồn cốt giống sen Bách Diệp trăm cánh

Trong hàng chục vùng nước lớn nhỏ quanh Hồ Tây, duy chỉ có đầm Ao Chùa (thuộc làng cổ Quảng Bá – Quảng An) mới lưu giữ được lớp phù sa cổ trầm tích hàng trăm năm. Thổ nhưỡng màu mỡ kết hợp với luồng gió hồ thoáng đãng đón trọn sương mai tinh khôi đã tạo nên giống sen Bách Diệp độc bản.

Khác với loại sen quỳ thông thường chỉ khoảng 20 cánh đơn mỏng nhạt mùi, hoa sen Bách Diệp sở hữu hơn 100 cánh kép màu hồng thắm phớt trắng đan cài ôm sát nhau. Chính trong lòng bầu đài sen vàng óng ấy chứa đựng hàng ngàn hạt gạo sen trắng mọng sữa – nơi tích tụ nguồn tinh dầu thơm nồng nàn quyến rũ không nơi nào sánh bằng.

Cận cảnh hạt gạo sen Bách Diệp
Từng hạt gạo sen Bách Diệp được nghệ nhân tỉ mẩn tách bằng tay ngay lúc bình minh vừa hé rạng.

2. Kỳ công 7 lần "rải gạo – ủ hương – sấy mộc"

Trà dùng để ướp là trà móc câu Tân Cương (Thái Nguyên) tuyển chọn từ những đồi chè trung du cổ thụ. Trà được sao suốt thủ công để cánh chè săn tít, giòn xốp và còn vẹn nguyên lớp tuyết trắng. Trà không được quá già để tránh vị chát gắt, cũng không được quá non để chè không bị nát khi ngấm tinh dầu.

Để ướp được 1kg trà sen mộc Khải Loan, người nghệ nhân cần dùng tới 1.000 đến 1.400 bông sen Bách Diệp. Quy trình ướp diễn ra ròng rã suốt nửa tháng:

  1. Bước 01 – Tách Gạo Sen: Hái sen trước 5h sáng, tỉ mẩn tách hạt gạo mọng tinh dầu khi sương chưa tan.
  2. Bước 02 – Ủ Chum Sành: Rải một lớp trà một lớp gạo sen, ủ kín trong chum sành suốt 48 giờ đồng hồ.
  3. Bước 03 – Sấy Than Củi: Sấy mộc trên bếp than hoa liu riu. Lặp lại chu trình ướp-sấy ròng rã 5 đến 7 lần.

Sau 7 lần vào hương, từng thớ búp chè đã hút trọn tinh hoa của hàng ngàn đóa sen Hồ Tây, cho ra thứ nước trà màu vàng mơ sánh tựa mật óng, ngạt ngào hương hoa thanh khiết.

3. Nghi thức pha chế & Đánh thức hương sen Tràng An

Pha trà sen là một môn nghệ thuật của sự kiên nhẫn và tĩnh lặng. Để chén trà sen tỏa hết tầng hương dịu ngọt, người pha trà nên tuân thủ các nguyên tắc vàng:

  • Nước pha trà: Dùng nước suối tinh khiết hoặc nước lọc qua lõi gốm. Nhiệt độ nước lý tưởng là từ 85°C đến 90°C. Tuyệt đối không dùng nước sôi 100°C làm khét búp trà và bay mất hương hoa.
  • Tráng ấm chén: Tráng nóng ấm trà tử sa hoặc ấm gốm mộc và các chén quân bằng nước sôi để giữ nhiệt lượng ấm áp.
  • Thời gian hãm: Hãm trà trong 45 – 60 giây cho mỗi nước. Rót hết nước trà ra chén tống rồi chia đều ra chén quân để vị trà đồng đều. Rót đến đâu thưởng thức ngay đến đó.
Nghệ nhân Trà Sen Khải Loan
Tác giả ký sự

Khải Loan

Gắn bó với đầm sen Bách Diệp Ao Chùa & nghệ thuật ướp trà mộc truyền thống Tây Hồ Hà Nội.

Góc tản văn tri thức

Bài viết cùng chủ đề

Xem tất cả bài viếtarrow_forward
Nghệ nhân làm trà sen Tây Hồ
5 phút đọc • Văn hóa Tràng An

Trà sen Tây Hồ – Một thức quà sinh ra từ những làng ven hồ

Đọc bài viếtchevron_right
callGọi 0362 562 166ZaloTư vấn Zalo 0362 562 166Facebook Khải Loan